Artikel uit het Noordhollands Dagblad van ??-10-1985:
Gezonken Schokland komt in vereniging weer boven water
.jpg)
C. Smit is al begonnen met het verzamelen van foto's en ander materiaal over het leven op Schokland.
VOLENDAM.- De Schokker Vereniging, de club van mensen die
nazaten zijn van de bewoners van het voormalige eiland Schokland in de Zuiderzee,
lijkt nu ook in Volendam wortel te schieten. De heren C. Smit, J. Schilder
(Jan van Riek) en J. Tuyp zijn momenteel bezig met de oprichting van een plaatselijke
werkgroep, die zich onder meer gaat richten op het opsporen van in Volendam
wonende nazaten en het verzamelen van (foto)materiaal over de oude bewoners
van Schokland.
Tot begin 15de eeuw was Schokland een vrij groot eiland met plaatsjes als Nagele,
Ens en Emmelwerth (Emmeloord). De Zuiderzee slokte het eiland in de loop der
eeuwen langzaam op. Nagele verdween als eerste in de golven. Rond het midden
van de vorige eeuw was slechts een klein reepje voornamelijk drassig land overgebleven.
Bij flinke wind kwamen er overstromingen, waarbij het water al snel in de huizen
stond. In 1859 meende de regering dat de toestand niet langer houdbaar was
en gaf bevel het eiland te ontruimen. De Schokkers weken uit naar plaatsen
als Kampen, Vollenhove, Urk en Volendam.
C.Smit uit de Iepenlaan is één van de nazaten van de Schokkers
die naar Volendam kwamen. Zijn grootvader Gerrit Smit (van Diene) is nog op
het eiland geboren. Zijn grootvaders moeder heette Dina Bien en was getrouwd
met Volendammer Klaas Smit. Het paar woonde tot de ontruiming op Schokland.
Vier zusters Bien en een broer kwamen daarna naar Volendam.
Smit weet nog niet zeker hoeveel families destijds van Schokland naar het voormalige
Zuiderzeedorp kwamen („dat moeten we allemaal nog uitzoeken"), maar
het moeten er minstens tien zijn geweest. Schokker, Konter, Klappe, Smit, Sul,
Visser, Mastenbroek, Bien, Tromp en Kwakman zijn enkele van de namen van de
families.
Onlangs werd de Schokker Vereniging opgericht. Het is niet toevallig dat de
initiatiefnemers, de heren Toeter en Bien uit Kampen en Klappe uit Eindhoven,
onder meer bij Smit terecht kwamen voor het opzetten van een Volendamse tak. „Elk
jaar gaan we met de boot de Zuiderzeeplaatsjes langs. Ook in Kampen liggen
we dan een paar dagen. Ik sprak daar oude Schokkers. Bien kende me al een beetje.
Tijdens de vorige mand gehouden Schokker dag had hij oude foto's bij zich van
het eiland en zijn bewoners. „Ik had altijd al interesse in Schokland.
Omdat ik al een beetje verzamelde kwam men naar mij toe”, legt Smit uit.
Dit weekend zijn Toeter en Bien in Volendam geweest. Er wordt nu een plaatselijke
werkgroep gevormd, waar naast Smit in ieder geval Schilder en Tuyp (de voormalige
huisarts) deel van uitmaken, maar waar mogelijk nog meer mensen zitting in
zullen nemen. Schilder en Tuyp zijn zelf ook nazaten van Schokkers. De werkgroep
zal allereerst een adressenlijst gaan aanleggen van van alle in Volendam of
omgeving wonende nazaten. Hij zal zich tevens gaan bezighouden met het werven
van leden onder het nageslacht van de Schokkers. Verder gaat de werkgroep in
Volendam materiaal verzamelen over het verdwenen eiland en haar bewoners. Als
er nazaten zijn die oude foto's hebben, wil men daarvan negatieven en afdrukken
maken, die vervolgens het bezit van de vereniging worden. Smit denkt tevens
aan het houden van foto-exposities inVolendam of andere plaatsen waar de Schokkers
zijn neergestreken. „Ik heb ook nog in mijn hoofd, dat er dia's gemaakt
worden voor dia-voorstellingen", ontvouwt hij tenslotte de toekomstplannen.
.jpg)
De journalist Fred Thomas wijdde in de 30-er jaren verschillende
publikaties aan de historie van ontruimde Schokland.
Bij een in 1931 verschenen
artikel
werd deze foto van de toen 90-jarige Albert Klappe geplaatst, die in de traditionele
Schokker klederdracht was gestoken.