Artikel uit Stuurboord van 18-09-1985:

Schokkerdag was luisterrijk gebeuren


Moeder en zoon Bouman, Andries Bakker en het voltallige bestuur van "Urker Uitgaven".

Urk, 14 september.
Een luisterrijk gebeuren, zo kunnen we misschien het best de nieuwste presentatie omschrijven van de Stichting "Urker Uitgaven". Die presentatie gold het boekje van Prof. P.J. Bouman, "Het verlaten eiland". Het was ook de aanleiding tot het organiseren van een Schokkerdag, waarbij Oud-Schokkers, althans de nazaten daarvan, getuige waren van een gevarieerd en tot in de puntjes verzorgd programma. Een uit de hand gelopen reünie met driehonderd in plaats van de verwachte honderd deelnemers kon, dankzij een strakke organisatie, uitgroeien tot een ongedwongen en gezellige, bijeenkomst met vele hoogtepunten.

Sfeervol
De entourage die was aangebracht in de grote zaal van "de Ark" zorgde al meteen voor een "Schokker" sfeer. Tromp Korf, nieuwkomer bij de Stichting, blijkt van vele markten thuis te zijn. Speciaal voor deze gelegenheid had hij een decor vervaardigd, bestaande uit drie panelen, een gigantisch olieverfschilderij van het kerkje op de Middelbuurt. Aan de wand een aantal aquarellen van zijn hand, terwijl ook de vierkleurenomslag van het boekje zijn kreatieve bijdrage aan deze uitgave vormt. En passant blijkt hij ook nog over literaire kwaliteiten te beschikken, getuige zijn dichterlijke bijdrage aan de sylabus (korte samenvatting) welke aan het eind van de morgenbijeenkomst aan de deelnemers werd uitgereikt. In de benedenhal van het gebouw was nog een kleine tentoonstelling van foto en litho's ingericht.
Koffie met Schokkermoppen en een eenvoudige, maar smaakvolle broodmaaltijd onder regie van beheerder Pereboom met vrouw en medewerksters van de huishoudschool droegen bij tot de onvergetelijke indruk die de deelnemers mee naar huis namen en die dat ook niet onder stoelen of banken staken.

Aandachtig gehoor met Trien van Schokland in het midden.

Proloog
Voorzitter de Vries opende op de hem eigen wijze de bijeenkomst met een historische bijdrage omtrent de herkomst van. naam Schokland, weldra gevolgd door de secretaresse, mevr. Cense, die de presentatie op zich had genomen en de genodigden en belangstellenden welkom heette onder wie de wethouders Bakker en Korf, Gemeentevoorlichter Richter van Emmeloord, vertegen woordigers van de V.M.IJ., Walkate-archief, Museum Schokland, V.V.V., bibliotheek en vele anderen.
Radio Oost, deze morgen ook aanwezig, zond zaterdagmorgen een reportage uit over het werk van de Stichting, waarvoor drie bestuursleden waren geinterviewd.
Welkomstwoorden ook aan het adres van de eregasten van deze dag: mevrouw Bouman en haar familieleden, de familie Schuurman uit Mariënberg, de laatste bewoners van Schokland en de heren Klappe, Landsman en Seidel als medewerkers aan het programma.
Dankwoorden aan het adres van de sponsors en medewerkers van en aan deze presentatie: Northsea Food (vis), Lucas Brouwer (koek), Fa. Weerstand (kaas), Fa. Wakker (zeilmakerij) en beheerder Pereboom en echtgenote met de meisjes van de huishoudschool, al deze mensen hebben een bijdrage aan deze dag geleverd. "Zonder u was het niet gelukt", aldus mevr. Cense, die vervolgens een overzicht gaf van het groeiende fonds van de Stichting: zeven nieuwe uitgaven en drie herdrukken in vier jaar tijd, terwijl de nieuwste uitgave volgende maand al wordt gepresenteerd.

De in Urker klederdracht gestoken presentator Albert van Urk en Andries Bakker achter de luidsprekers.

Presentatie
Het is zolangzamerhand traditie geworden dat de presentatie van iedere nieuwe uitgave van de "Urker Uitgaven" gepaard gaat met enig ludiek gedruis. Ook nu was dat het geval. Voor deze gelegenheid hadden Jaap Bakker, Tromp Korf en Albert van Urk zich in Urkerdracht gestoken, terwijl de kleine Andries Bakker de eer te beurt viel in diezelfde uitmonstering het eerste boekje te mogen aanbieden aan mevrouw Bouman, de weduwe van de schrijver, wat hij dan ook op aandoenlijke wijze deed: het opklaterend applaus deed hem, evenals de dominee van Urk indertijd, zijn zorgvuldig en bij herhaling ingestudeerde speech vergeten.
Staande voor het door Tromp Korf vervaardigde decor droeg Albert van Urk een door de voorzitter vervaardigd épos voor, ten doel hebbend de in een vismand aangevoerde boekwerken bij publiek en pers aan te prijzen.. De boekjes werden "aangevoerd" door twee Urker "vissers" in een originele vismand. Ze vonden al gauw gretig aftrek aan de boekentafel.
De rest van het morgenprogramma werd gepresenteerd door Ab Klappe uit Eindhoven en de vroegere beheerder van het museum Schokland, Dirk Landsman.
Klappe is de man die zich sinds jaar en dag bezighoudt met het uitpluizen van Schokker geslachten. In vogelvlucht behandelde hij een aantal familienamen en lardeerde zijn getoog met talrijke anekdotes. Voor de Schokkers onder ons die meer van hun voorgeslacht willen weten: elders in dit blad vindt u een paar tips vermeld.
De lezing van Dirk Landsman, toegelicht met dia's, behelsde de geschiedenis van het eiland na de ontruiming 1859. De aanwezige Schuurmannen (uit Mariënberg) konden daarbij hun hart (en herinneringen) ophalen, wat ze dan ook met veel enthousiasme deden.
In de pauze konden aan diverse tafels inlichtingen worden gewonnen, van welke mogelijkheid druk gebruik werd gemaakt.
De gezamenlijke "Schokker maaltijd" moest, vanwege de grote opkomst, in twee zalen worden genoten.

In een vismand werden de boekjes aangegevoerd. Andries Bakker biedt het eerste exemplaar aan.

Naar Schokland
Om twee uur vertrok de karavaan naar Schokland, waar korte lezingen waren georganiseerd door de heer Oosterhoff. In het bezoekerscentrum van de gesteentetuin werd door de gemeente N.O.Polder koffie en thee geserveerd, de openhaard brandde en de stemming steeg naarmate het buiten natter werd. Burgemeester Hofstee Holtrop van onze buurgemeente was er met gevolg om het gezelschap welkom te heten en er werden bloemen aangeboden aan mevrouw Bouman. Tenslotte werd op de Middelbuurt uitgebreid afscheid genomen nadat van het hele gezelschap nog een groepsfoto was gemaakt.
-De Stichting "Urker Uitgaven" kan terugzien op een bijzonder geslaagde dag. Wellicht een dag met een vervolg, want er zijn veel contacten gelegd die nog verwerkt en uitgediept moeten worden. Wellicht horen we daar te zijner tijd nog van.

Ab Klappe was een kwartier spreektijd toegewezen. "Daar zullen we het dus niet over hebben".

Op zoek naar Schokker voorouders
Ook op Urk wonen oud-Schokkers. Ze heten Buter, Brouwer, van Eerde, Loosrnan, Kale en deze lijst zal nog wel aan te vullen zijn. Maar hebben hun voorouders altijd op Schokland gewoond? Na de lezing van Ab Klappe op de "Schokkerdag" is wel duidelijk geworden dat de migratie in het. Zuiderzeegebied uitgebreider is geweest dan de oppervlakkige beschouwer op het eerste gezicht zou vermoeden.
Laten we eens kijken naar één Schokker familie op Urk: de fam. Ruiten. De stamvader van dit geslacht werd geboren in .... Limburg. Christiaan Jans Rueten is zijn naam. Hij zag het levenslicht op 2 jan. 1718 in Stevensweert (bij Maasbracht) en trouwde op 20 nov. 1745 op Schokland met Marritje Jacobs, geboren op 14 jan. 1726 te Ens. Christiaan overleed in 1799, zijn vrouw in 1767. Tot zo ver de feiten. Nu laten we de fantasie even de vrije loop. Stevensweert en Maasbracht liggen tegenover elkaar aan de Maas. Maasbracht was en is een bekende schippershaven. Is de veronderstelling gewaagd dat Christiaan als schippersknecht op een vrachtschip o.m. de Zuiderzee bevaren heeft? En zouden zij de vuurboet op Schokland (en Urk) niet van brandstof hebben kunnen voorzien? In ieder geval heeft de ontmoeting van de Limburgse Chris met de Schokker Marritje tot een huwelijk geleid. Wellicht één van die "gespikkelde" verbintenissen die niet ongewoon waren op Schokland en waartegen vooral pastoor Bartholomeus Doorenweerd zo veelvuldig maar vrijwel vruchteloos fulmineerde. Merkwaardig intussen is, dat de naam "Rueten" in Limburg gehandhaafd bleef, terwijl die op Schokland tot "Ruijten" en op Urk tot "Ruiten" verbasterde. Een blik in de telefoongids van Stevensweert zal dit bevestigen. In ieder geval: de Ruitens kunnen vanaf nu met overtuiging het Limburgs volkslied zingen: "Daar is mijn vaderland, Limburg, dierbaar oord."

Urker Schokkers opgelet!
Voor wie de Schokker afkomst aanleiding is zich te verdiepen in zijn voorgeslacht, laten wij hieronder een.schrijven volgen, ons ter hand gesteld door een der medewerkers aan de "Schokkerdag", Ab Klappe uit Eindhoven.
Schoklandvrienden,
Het opsporen van uw Schokkervoorouders en het samenstellen van een stamreeks is alleen mogelijk indien de preciese gegevens van de nakomelingen bekend zijn. Hoe ouder en uitgebreider de informatie, des te eenvoudiger is het om de juiste gegevens over uw Schokkervoorouders te vinden. Nodig zijn dus met name gegevens en informatie over uw eigen gezin, het gezin van uw ouders, grootouders, overgrootouders enz. Wenselijk is in dit verband om zowel de juiste namen als de data en plaatsen van geboorte, huwelijk en overlijden nauwkeurig over te schrijven van trouwhoekjes, etc. Vermeld daarbij zo uitgebreid mogelijk al wat u te weten kunt komen over beroepen, adressen, eventuele bijnamen .en andere bijzonderheden van de betreffende personen. Ook gegevens en wetenswaardigheden van hun kinderen ouders en schoonouders, broers, zusters en andere familieleden kunnen van belang zijn. Zet al die gegevens, bij voorkeur per gezin, op een apart blad. Indien u ons deze gegevens toezendt, dan zijn wij graag bereid u met de door ons in de afgelopen jaren reeds verzamelde informatie te helpen bij het samenstellen van de stamreeks van uw Schokker-voorouders. Met de door u toegezonden informatie helpt u ons dan mogelijk weer een stapje verder bij het opsporen van de duizenden Schokker-nakomelingen die inmiddels over de hele wereld zijn uitgezwalkt. Het gaat ons hierbij om gegevens van alle gezinnen waarvan de man of de vrouw een van de oude Schokkernamen als familienaam heeft. Mede daarom dus graag zoveel en zo uitgebreid mogelijk gegevens over hen toezenden aan ondergetekende.
Ab Klappe, Kortonjolaan 20, 5644 KA Eindhoven. Tel. 040-115356.

De laatste Schokkers.....
Ter gelegenheid van de Schokkerdag werd voor de bezoekers een syllabus samengesteld, die werd gedrukt op het gemeentehuis van Emmeloord en gratis door de Gemeente N.O.Polder, ter beschikking werd gesteld. Het boekwerkje bevat bijdragen van T. de Vries, T. Korf en A. van Urk. Daarin wordt o.a. het overlijden gememoreerd van de laatste op het eiland geboren Schokkers: Louwe Botter, die zijn laatste levensdagen sleet in het Proveniershuis in Kampen en Teuntje Bien die in Volendam overleed. Het einde van deze laatste generatie veteranen inspireerde Tromp Korf tot het volgende gedicht:

De laatste Schokker

De laatste Schokker is vannacht
nog onverwacht en zonder vrees
de weg gegaan van alle vlees.

Op Schokland heeft z'n wieg gestaan
en daar vandaan
liet hij als kind
z'n eiland na aan zee en wind.

Nog heugenis had hij er aan
hoe 't is gegaan
en altijd weer
kwam z'n verhaal op 't zelfde neer.

't Was schande voor de natie
die migratie en dat verdriet
verdienden toch de Schokkers niet

Nu wacht 't geslacht van 't oude land
op 't nieuwe pand,
't beloofde land,
de nieuwe aard- en Schokkeland.

De laatste Schokker is vannacht
nog onverwacht
en zonder vrees
de weg gegaan van alle vlees.

T. Korf