Artikel uit een krant van ?-?-1985:

Urk en Schokland, oude buren

Een Schokkerdag op Urk, echt zo gek nog niet.

Toen Schokland nog een eiland was.
Staande (met pet) Harm Smit, de havenmeester van Emmeloord.
Zittend van links naar rechts: Pieter van Janne van Harm, Jan Smit, Lammert Smit en Reier Pieter ten Napel.
De anderen zijn maaiers.
De foto is genomen bij de haven van het oude Emmeloord, in .... ja, wie het weet mag het zeggen.

Er is een tijd geweest, dat Urken Schokland samen één eiland vormden, het Flevo-eiland in het FIevomeer. Maar dat is lang, heel lang geleden. Toen de Zuiderzee. ontstond, brokkelde dat ene grote eiland af, en tenslotte bleven er nog twee stukken van boven water: Urk en Schokland.
Eeuwenlang waren het buureilanden, een kilometer of twaalf hemelsbreed van elkaar verwijderd. Bij helder weer kon men op Urk Schokland en op Schokland Urk zien liggen. Tussen de twee eilanden bestonden nauwe betrekkingen. Urk en (oud-)Emmeloord hadden heel lang dezelfde heer die over de bewoners regeerde en dus hadden die bewoners dezelfde politieke belangen. Ze beoefenden ook hetzelfde beroep: visserij en kleine vrachtvaart. Er werd onderling getrouwd, en meer dan eens kregen Urkers een baantje op Schokland, als schout, opzichter bij de zeewering of vuurstoker. Denkelijk hadden er ook wel eens Schokkers werk op Urk.
Eerst in de zeventiende eeuw groeiden Urkers en Schoklanders uit elkaar, door politieke en kerkelijke ontwikkelingen. Hadden tevoren Urkers en Emmeloorders veel gemeenschappelijks, daarna was er meer verwantschap met (oud-) Ens de zuidelijke helft van het eiland.
Had Urk in de vorige eeuw veel rampen te verwerken, met Schokland was het nog erger gesteld. Het werd verschrikkelijk door stormen en overstromingen geteisterd. De watersnood van 1824 luidde voor Schokland het einde van de bewoning in. De regering achtte het niet langer verantwoord dat er mensen bleven wonen. Het eiland moest ontruimd worden. Dat gebeurde in 1859. En toen trokken de Schokkers her en der. Naar Kampen, naar Vollenhove, naar Volendam en naar Urk. Veel Urkers weten dat ze van Schokker afkomst zijn: de Van.Eerde's, de Buter's. Een stammoeder van de Brouwers kwam er vandaan, en ook (via Kampen) de Kale's. Maar ook de Weerstanden stammen van Schokland en dat dateert al van vóór de ontruiming.
In het midden van de achttiende eeuw werden de doden nog in de kerk begraven. En bleef een register van de grafplaatsen bewaard. De hoofdeigenaar van graf nummer 1 heette Jan Jacobs Weert. Hij kocht de grafplaats om daarin zijn verdronken zoon Albert Jansz. Weert te begraven, een jongen van dertien jaar. Dat was in 1751. Als kinderen en naaste erfgenamen van het graf worden genoemd:.Louwe Jansz. Weerstand en Jacob Jansz. Weerstand. Ook de latere erfgenamen van het graf heten Weerstand. In 1774 wordt in de grafruimte bijgezet: Jan Jacobs Weerstand. En dat moet wel dezelfde man zijn als de koper Jan Jacobs Weert van 1751. Die Jan Jacobs Weert (later Weerstand genoemd) had de bijnaam Schokker Jan. Hij zal dus van Schokland op Urk gekomen zijn. Op Urk trouwde hij met Bazen Alijt (we zouden nu zeggen: Aole van de Baos).. Die vrouw was eigenares van graf nummer 24. Als kinderen worden hier genoemd: Louwe Jacob en Jan Weerstand. En in de kolom ernaast staat: Zie verder no. 1.
Beste lezers. Het kan wel niet anders: De Jan Weerstand (alias Schokker Jan) van no. 21 is dezelfde persoon als Jan Jacobs Weert van no. 1. Als Weert van Schokland gekomen werd op Urk zijn naam vervormd tot Weerstand. Waarom dat gebeurde, weten we niet. Was Weert geen gemakkelijke man? Kreeg hij verschil van mening met dominee Weerman (1730-1780)? Deze schreef telkens denaam Weerstand in het doopboek. Louwe Jansz. Weerstand liet kinderen dopen in 1768, 1769, 1770, 1773, 1776 en 1779. De naam kan als bijnaam begonnen zijn en als achternaam geaccepteerd. Zoiets gebeurde veel meer.
Jan Weert (later Weerstand) was niet de enige Schokker die zich op Urk vestigde in die tijd. Tussen 1711 en 1780 vestigden zich op Urk zeker vijf Schokker mannen. Dat lijkt weinig, maar in 1750 telde Urk nog maar 389 inwoners, en Schokland was evnmin groot. De groei van Urk begon eerst rond 1800. Jan Weert, alias Schokker Jan, verwierf dus op Urk de naam Jan Weerstand. Alle Weerstanden van vandaag kunnen als zijn nakomelingen beschouwd worden. Ook zij worden derhalve uitgenodigd de Schokkerdag van 14 september mee te maken, net als alle anderen die met wat voor banden dan ook verbonden zijn met 'het verlaten eiland'. Een Schokkerdag op Urk, echt zo gek nog niet!

dV