Artikel uit het Kamper Nieuwsblad van 24-10-1986:

Van onder de Poort

Pleidooi
"81 Jaar nadat de Schokkers gedwongen werden hun geboortegrond te verlaten, vond er nog een tweede ontruiming plaats. De resten van de achtergebleven overleden Schokkers werden opgegraven en verhuisden naar de universiteit van Amsterdam. Drs. A. de Froe, destijds docent in de antropolgie aan deze universiteit, heeft tussen 18 juli en 15 augustus 1940 opgravingen verricht op de Zuidpunt van Schokland, met behulp van een tiental studenten van de medische faculteit. Het anatomisch laboratorium van de Amsterdamse Universiteit droeg bij in de kosten. Voorwaarde hierbij was wel, dat de universiteit eigenaar zou worden van de overblijfselen die gevonden zouden worden". Aldus begint een interessant artikel in 'Het Schokker Erf' van september.
De redaktie van deze krant maakte reeds afgelopen maandag gewag van de vele aktiviteiten van de vorig jaar opgerichte Schokkersvereniging, die zo explosief groeit. dat in no time een ledental van 800 werd bereikt. Opmerkelijke feiten, waarvan ik in deze rubriek maar wat graag melding wil maken. Maar terug naar de opgraving in de jaren veertig.
Bruno Klappe uit Eindhoven, wiens voorouders afkomstig waren van Schokland, houdt in genoemd artikel een pleidooi om de overblijfselen van de opgegraven Schokkers terug te brengen naar de plaats waar ze geboren zijn, gewoond hebben en begraven zijn. Een pleidooi dat ik als Poortwachter van harte wil ondersteunen.

Onderzoek
Maar laat ik eerst Bruno Klappe laten uitleggen wat er allemaal na die opgravingen is gebeurd. Of beter gesteld niet is gebeurd. De opgravingen hadden ten doel om de oorspronkelijke samenstelling van het Nederlandse volk te leren kennen en hieruit zou men medisch-antropologische konklusies kunnen trekken voor de individuele Nederlander. Dat de keuze voor het onderzoek op de inwoners van Schokland was gevallen kan verklaard worden uit het feit, dat de Schokker bevolking gold als een der minst vermengde bevolkingsgroepen in Nederland. Zij hadden, omdat zij op een eiland woonden, vrij weinig kontakt met mensen uit andere streken. Een Schokker trouwde meestal een Schokkerin. Bovendien waren bruid en bruidegom meestal ook nog familie van elkaar. Zo werden er tussen 1749 en 1812 194 Rooms Katholieke huwelijken gesloten, waarbij in 108 gevallen dispensatie aangevraagd moest worden wegens een verboden raad van verwantschap. Daarbij komt nog, dat ook op het eiland zelf nog eens sprake was van twee tamelijk streng gescheiden gemeenschappen, namelijk het Katholieke Emmeloord en het Nederduits-Gereformeerde Ens. De Schokkers zijn door hun isolement dus vrij zuivere representanten van de middeleeuwse bewoners van midden-Nederland en mogen tot de meest oorspronkelijke bevolking van ons land gerekend worden.

Resultaat
Maar wat waren nu precies de resultaten van het onderzoek, zult u zich inmiddels afvragen. Dat deed Bruno Klappe ook en hij informeerde nieuwsgierig bij dr. de Froe, die hem moest meedelen, dat er helemaal geen resultaten waren. Ja werkelijk helemaal niets, geen eindrapport, niets. En dat is, hetgeen dr. de Froe ook volmondig toe moest geven, in wetenschappelijke kringen erg ongebruikelijk. Eind maart vroeg de heer Klappe dr. de Froe schriftelijk naar o.a. de redenen van een en ander. "Tot op heden heb ik daar nog geen antwoord op gehad", merkt Bruno Klappe op.

Rustplaats
De heer Klappe komt aan het eind van zijn artikel met een voorstel. Dat luidt als volgt: "Breng onze voorouders terug naar de plaats waar ze thuis horen: Schokland. Leg ze opnieuw te ruste op hun dierbare geboortegrond. Het liefst zou ik zien, dat allen weer konden terugkeren, maar indien dit op problemen zou stuiten, kunnen we ook het volgende doen. Het moet toch mogelijk zijn, dat de Amsterdamse Universiteit ons in de gelegenheid stelt minimaal één man en één vrouw op hun voormalige eiland te herbegraven. Laten we op hun graf een gedenksteen oprichten ter ere van alle Schokkers die noodgedwongen hun laatste rustplaats elders gevonden hebben. Laat de 'onbekende Schokkers' een symbool zijn van hun verbondenheid met dat armzalige stukje grond, waar zij zich zo thuis voelden. Een verbondenheid die bij velen van hun nazaten na al die jaren nog merkbaar is. Laat 'de onbekende Schokkers' terugkeren, want een Schokker hoort op Schokland thuis".

Steun
Een zo menselijk en zo begrijpelijk voorstel, dat ik het, nogmaals gezegd, van harte wil ondersteunen. Zeer veel voorouders van de leden van de Schokkervereniging zijn bij de ontruiming in onze stad gastvrij opgenomen. We zouden als Kamper gemeenschap ons best kunnen doen om de nazaten van deze Schokkers te steunen in hun streven een rustplaats voor de onbekende Schokkers op 'hun' Schokland te bewerkstelligen. Ik ben benieuwd naar reakties.

Poortwachter