Artikel uit Het Nieuw Kamper Dagblad van 26-06-1987:

Dorpsplattegrond op Schokland

Schokkervereniging wil voormalig eiland 'visualiseren'

De huidige haven van Schokland. Links zou de plattegrond van oud-Emmeloord moeten worden gerealiseerd.

(Van onze verslaggevers)

SCHOKLAND - De Schokkervereniging is serieus van plan de plattegrond van het dorp Emmeloord op het voormalige eiland Schokland op ware grootte na te bouwen. Het is de bedoeling dat met stenen de oorspronkelijke plaats van de 62 woningen in de bodem aangegeven wordt. Door het gebruik van verschillend gekleurde keien kan dan ook de indeling van de gebouwen getoond worden.
Inmiddels hebben de heren Lammers, Commissaris der Koningin, Hofstee Holtrop, burgemeester Noordoostpolder, en De Koning, hoofddirectie RIJP, zitting genomen in het comité van aanbeveling van de commissie 'Visualisering Schokland', dat zich met genoemde plannen bezighoudt.
"De bezoekers kunnen nu op Schokland eigenlijk alleen maar dingen zien die met de archeologische en geologische geschiedenis van dit gebied te maken hebben. Wij vinden dat er meer aan de cultuur-historie gedaan moet worden", zegt Henk Toeter, voorzitter van de anderhalf jaar geleden opgerichte Schokkervereniging. "We moeten echte publiekstrekkers hebben. Het museum is wel aardig en trekt 50.000 bezoekers per jaar, maar de mensen komen er maar één keer naar toe. We moeten er iets aan toe voegen, waardoor de mensen terug komen. Er moet volk op Schokland komen om de horecagelegenheid vol te krijgen. We gaan activiteiten ontplooien om een hommage aan de bevolking van Schokland te doen. We willen de geschiedenis van onze voorouders graag in beeld brengen. Gelukkig krijgen we daarvoor alle medewerking van de verschillende instanties. Een eerste aanzet voor de door ons gewenste visualisering is het laten maken van een beeld van een Schokker echtpaar in de oorspronkelijke klederdracht. Een ontwerp daarvoor is gemaakt door kunstenaar S.J.T.H. Bolhuis uit Almere. Dat is dezelfde man die ook het beeld van Wim Kan en Corry Vonk heeft gemaakt. Naar ons idee zou het Schokkerbeeld bij de haven nabij Emmeloord geplaatst moeten worden. Als je daar staat dan voel je nog echt de sfeer van 'hier is het allemaal gebeurd'; je voelt de emoties die er heersten bij de ontruiming van het eiland door je heen gaan", zegt Toeter.
Het beeld gaat naar schatting twee ton kosten. Aangezien de vereniging 't Schokkererf zelf niet over voldoende financiële middelen beschikt om het beeld te bekostigen, probeert men via sponsoring het benodigde bedrag bij elkaar te vergaren. Het Flevolandse bedrijfsleven is daarvoor benaderd.

Woningen
Eén van de doelstellingen van de Schokkervereniging is het geven van meer bekendheid aan Schokland.
"Als mensen aan Schokland denken, denken ze vaak aan het kerkje, maar het kerkje is Schokland niet. Schokland is Schokland", vindt Toeter. "Om meer bekendheid te krijgen in het land zijn verschilllende mogelijkheden. We hebben al veel gerealiseerd in de korte tijd dat we bestaan. Sinds kort beschikken we over een uiterst gedetaillerde plattegrond van de bebouwing van het oude Schokland. We weten exact waar alle huizen gestaan hebben en ook wie de bewoners geweest zijn. Dat bracht ons op het idee of het niet leuk zou zijn de dorpen op het eiland na te bouwen. Je zou ze helemaal kunnen herbouwen, net zoals Boertange, maar dat is natuurlijk te duur. Je zou ook iets kunnen doen met beplanting of bestrating. Dat hoeft niet zoveel te kosten. We hebben over dit onderwerp vorige week een eerste oriënterend gesprek gevoerd met Staatsbosbeheer, die eigenaar is van het gebied rond oud-Emmeloord. We willen ons eerst op die kern richten. Met 500 bewoners was dat de grootste woonkern van Schokland. Tijdelijk hebben we nu met piketten al de plaatsen van een paar woningen op het eiland aangegeven, maar het zou leuker zijn er een definitieve vorm aan te geven. Dat zou kunnen met stenen en een informatiebord. De mensen kunnen dan op zo'n bord precies zien wie waar gewoond heeft. Dit hele plan past volgens ons precies in de lijn van de rijksoverheid: privatisering van dit soort objecten is immers dat wat Brinkman wil."

Publiekstrekker
Volgens de voorzitter van de Schokkervereniging, die overigens inmiddels al 1100 leden in binnen- en buitenland telt, kan een 'visualisering van Schokland' een belangrijke bijdrage leveren aan het aantrekken van toeristen.
"Wethouder De Wit heeft de hoop uitgesproken dat het aantal bezoekers van Schokland in de toekomst verdubbelt. Als besloten wordt tot de aanleg van oud-Emmeloord dan leidt dat, zonder dat dat kapitalen hoeft te kosten, ongetwijfeld tot een toename. Zo'n attractie heeft een aanzuigfunctie voor het toerisme in de hele Noordoostpolder", is de overtuiging van Toeter.
De Schokkervereniging heeft nog meer plannen. Binnenkort wordt in het Walkate Archief in Kampen een tentoonstelling over de historie van het eiland gehouden. "We hebben daarvoor van allerlei uniek materiaal gebruik kunnen maken. De totale verzekerde waarde bedraagt maar liefst een half miljoen gulden. Die hoge waarde is ook de reden dat we de tentoonstelling niet op andere plaatsen neerzetten, want de provincie Flevoland wilde de expositie ook graag hebben. We doen dat niet, te riskant. Misschien maken we wel een alternatieve tentoonstelling, die ook een rondreis door gemeenten om het IJsselmeer zou kunnen maken. Daar denken we nog over."
De Schokkervereniging overweegt ook om de IJsselacademie in Kampen te vragen een onderzoek te verrichten naar de onzichtbare band die nazaten van de bewoners van Schokland bindt. "Het is heel vreemd, maar de saamhorigheid zit ons gewoon in het bloed. Die hechte band vindt je nu nog bij eilandbewoners; ze hebben elkaar nodig en bouwen op elkaar. De Schokkers zijn al 130 jaar van het eiland af, maar toch worden ze nog steeds tot elkaar aangetrokken. Heel vreemd. Ik ken bijvoorbeeld een gezin van nazaten van Schokkers; van de negen kinderen zijn er zes getrouwd met kinderen van oud-Schokkers. Zonder dat ze dat van elkaar wisten."
Teruggrijpend op de recente plannen zegt Toeter: "Door de grote plattegrond kunnen de nabestaanden precies zien waar hun voorouders gewoond hebben. En heus, er bestaat een grote belangstelling voor de historie van Schokland. Toen we anderhalf jaar geleden begonnen hadden we niet verwacht dat er zo'n lawine van reacties zou komen, en nog steeds melden zich elke dag nieuwe leden aan. Allemaal mensen die afstammen van de Schokkers."