Artikel uit NiVo (Nieuw Volendam) van 08-07-1987:

Schokland-tentoonstelling in Frans Walkate Archief

De tentoonstelling over Schokland, die van 13 juli tot 13 september in het Frans Walkate Archief te bezichtigen is, valt op het eerste gezicht buiten het kader waarin de laatste jaren in dit archief van de Bondsspaarbank aan de Burgwal tentoonstellingen worden gehouden. Het initiatief tot deze tentoonstelling is uitgegaan van de Schokkervereniging. De opening zal worden verricht door de wethouder van cultuur van de gemeente Kampen, de Heer A. Hengeveld. Hieraan voorafgaande zal de heer G. van der Heide (op 11 juli a.s.) een inleiding houden.
De tentoonstelling is voor publiek geopend maandag, dinsdag en woensdag van 14.00-17.00 uur en donderdag van 10.00-17.00 uur.
Toegang gratis.
Frans Walkate Archief, Burgwal 43, Kampen.

Deze tentoonstelling gaat over Schokland en de families die tot 1859 op dit voormalige Zuiderzee-eiland woonden. Het is een bijzondere tentoonstelling. Immers,de Schokkervereniginging is er in geslaagd (met hulp van particulieren, kerkbesturen en overheid) voor het eerst een totaaloverzicht te geven van wat er van de Schokkercultuur bewaard is gebleven. In oude archiefstukken van ± 1200 wordt Emmeloord al genoemd. Emmeloord is dan een buurtschap op Schokland. Veel later is er sprake van nog twee buurtschappen: Ens en Zuiderbuurt. Rond 1632 is Schokland nog een groot eiland. De ondergrond van dat eiland is slap en bestaat uit veen. De hevige stromen uit het westen en noord-westen stuwen het water op en er spoelt steeds meer grond weg. De Schokkers hadden de westelijke wal wel afgeschermd met een palenscherm en een laag dijkje. Maar…. de paalworm tastte het hout aan en de dijkjes stelden weinig voor.
De drie woonbuurtschappen waren in feite dan ook woonterpen, d.w.z. verhoogde gedeeltes van het eiland. Uiteindelijk was Schokland in 1859 nog een strook grond met een lengte van ± 5 kilometer en een breeedte van 400 meter. De bewoners, de Schokkers, waren in hoofdzaak vissers. In 1859 woonden er zo'n 700 Schokkers op het eiland. In dat jaar dwong de overheid de Schokkers hun eiland te verlaten. De onderhoudskosten waren namelijk zeer hoog en veel Schokkers leefden van de bijstand en de liefdadigheid. De meeste Schokkers vestigden zich toen in Kampen (Brunnepe), anderen trokken naar Vollenhove of Volendam. Sommigen gingen naar Urk, een enkeling naar Hellendoorn.
Na meer dan 100 jaar probeert de in 1985 opgerichte Schokkervereniging de belangstelling voor Schokland en de geschiedenis van zijn bewoners, bij U te stimuleren. Wilt U meer weten over Schokland en de Schokkervereniging, dan willen wij U daarover graag informeren. U kunt zich ook aanmelden als lid of donateur. U ontvangt dan 3x per jaar het "Schokkererf" en 2x per jaar een nieuwsbrief met uitgebreid verenigingsnieuws. U kunt zich ook tijdens de tenstoonstelling opgeven bij de informanten. Opgave is ook mogelijk bij de bestuursleden of bij onze penningmeester J. Bien, Tholenstraat 9, Kampen, tel. 05202-23718. Momenteel telt de vereniging al 1100 leden.
Omdat er ook in Volendam veel "Schokker nazaten" wonen, heeft de Schokkervereniging geïnformeerd of er in het Volendams Museum nog voorwerpen, afkomstig van Schokland, aanwezig waren. Dit blijkt gelukkig zo te zijn. We krijgen dit tijdens de tentoonstelling van het Volendams Museum in bruikleen. Het zijn o.a. een paar zilveren schoengespen uit ….?, een paar gouden knopen van de Ballap en nog andere voorwerpen. De Schokkervereniging is daar natuurlijk erg blij mee, want een stukje Volendam in de Schokker-tentoonstelling ondergebracht, geeft natuurlijk de verbondenheid van de Schokkers aan hun 'familie' in Volendam.
Deze familiebanden worden hierdoor na plm. 125 jaar weer eens aangehaald. Uit het door de Heer Klappe uit Eindhoven gedane onderzoek blijkt dat alle 'Schokkers' waar ook ter wereld woonachtig, op een of andere manier met elkaar op relatie staan. Als U als nazaat iets hierover wilt weten kan dat, Cees Smit uit de Iepenlaan 23 wil U daar graag over informeren. Ook als niet zeker is of U een nazaat bent, kan hij er via Klappe achterkomen hoe het nou precies in elkaar zit. Hij wil graag iedereen die belangstelling heeft, of iets over de Schokkers wil weten in formeren en …. graag lid maken.
Het bestuur van de vereniging wil iedereen graag uitnodigen om de tentoonstelling in Kampen te gaan bezoeken. Want wat er van de "Schokkers" is overgebleven is zeldzaam omdat zij door hun bittere armoede helaas bijna niets meer bezaten. Ook willen wij bekendheid geven over de relatie die er bestaat met Volendam, Urk, Vollenhove en Kampen. En wat uniek is in de wereld, is het feit dat de Schokkerbevolking de enigste bevolkingsgroep is die na de evacuatie nooit meer naar naar geboortegrond kon terugkeren. Ook dit willen wij tijdens deze tentoonstelling aan de bezoekers eens bekend gaan maken.
Dus, zoals U wel merkt, deze tentoomstelling is de moeite waard om hem te bezichtigen. U bent van harte welkom. Een ideaal uitstapje tijdens de komende vakantie, dachten wij zo. Voor mensen die geïnteresseerd zijn in de historie van Volendam en Schokland is deze tentoonstelling een must.