Artikel uit Apeldoornse Courant van 19-11-2002:

'Maak van Schokland een nationaal park'

De eerste

Gedeputeerde Laura Bouwmeester metelt een 'eerste steen', de symbolische start van de restauratie van de kerkruïne op Schokland, in de Noordoostpolder.
(foto: Hans Veenhuis)

Vele 'vrienden van Schokland' aanwezig bij start restauratie kerkruïne

Van een onzer verslaggevers.

SCHOKLAND - De kroon op het werk zal de herbegrafenis zijn van de Schokker beenderen die nu nog in Amsterdam liggen te wachten op een fatsoenlijk graf. Maar voor het zo ver is, werken ambachtsmensen komende weken aan het herstel van de kerkruïne op voormalig eiland Schokland in de Noordoostpoolder.
Eind vorige week ging de restauratie officieel van start. Niet van de kerkruïne, want die bestaat sinds vorige week niet meer. Althans: in het papierwerk van de Rijksdienst voor de Monumentenzorg. De dienst beschouwt de restanten van het voormalige godshuis als 'kerk'. Dat levert een leuke cent op: vijftig procent van het onderhoud wordt vergoed uit de kas van de Rijksdienst.
De Flevolandse gedeputeerde Laura Bouwmeester concludeerde dat de groep 'vrienden van Schokland' nog steeds groeit. Een lange lijst van subsidieverstrekkers, cultuur-historici en landschapsbeheerders staat vierkant achter het behoud van werelderfgoed Schokland. Wat Bart Fokkens, voorzitter van stichting Het Flevolandschap, betreft zou de samenwerking mogen uitmonden in één beheersgroep die zich inzet voor Schokland. Sterker nog: het voormalige eiland 'en de omgeving' zou eigenlijk de status van een nationaal park moeten krijgen. Zoals de Weerribben, de Hoge Veluwe en verder weg De Biesbosch Het zou de bescherming van het Werelderfgoed nog verder versterken.
Volgens gedeputeerde Bouwmeester zijn steeds meer mensen geïnteresseerd in Schokland, de historie, het verhaal. 'Wie met Schokland in aanraking komt, wordt al gauw aangestoken door het Schokland-virus. Schokland maakt je enthousiast, neemt zich voor je in.'
Die belangstelling uit alle lagen van de bevolking en overheden heeft resultaat. Er is al veel moois gebeurd op en rond het voormalige eiland. Monumenten - als de Lichtwachterwoning en de Misthoorn op de noordpunt - zijn opgeknapt, het Schokkerbos is vernat. Het afvalwater op de Middelbuurt wordt op een natuurlijk manier gereinigd.
Maar de heftigste plannen moeten nog van start gaan. Zoals de natte zone rond het voormalige eiland. Die moet voorkomen dat Schokland - en daarmee zijn archeologische en cultuurhistorische waarden - nog verder wegzakt in de voormalige zeebodem.
De restauratie van de kerkruïne is ook een van de grotere projecten. En die ging eind vorige week van start. Bouwmeester metselde een symbolische eerste steen, begin van de opknapbeurt van de restanten van het kerkje. Wat nog goed is, blijft zoals het nu is. Maar de tand des tijds heeft behoorlijke gaten geslagen in de muur. De betonplaten erop die verder vergaan moesten tegenhouden, zijn achteraf funest geweest, zei Delfgou. Het restauratiewerk is geen klus voor de gemiddelde bouwvakker, aldus Delfgou. 'De muur bestaat uit zes, zeven soorten stenen. De metselaar moet aanvoelen hoe hij het moet doen.' Een gespecialiseerd bedrijf neemt de klus voor zijn rekening. Voor de Kerst zou de klus geklaard moeten zijn, onder meer vanwege Europese subsidies. Maar Delfgou betwijfelt of dat lukt. 'Maar ik denk niet dat ze er van wakker liggen als we in januari ook nog een weekje mee bezig zijn.'
Wat hem betreft mogen belangstellenden best een kijkje nemen bij het werk. Op eigen risico, natuurlijk. Zoals dat altijd geldt op een plek waar wordt gewerkt. 'En ik heb graag dat mensen zich wel even melden bij de voorman.'

De geheimen van Schoklands verleden
Alsof het voormalige eiland Schokland voelt dat overheid en publiek het goed met hem voor heeft. De restauratie van de kerkruïne, die gisteren van start ging, zal daar aan bijdragen. Want meteen al bij de eerste werkzaamheden gaf het voormalige eiland wat van zijn geheimen bloot. Een deel van een plavuizen vloer kwam voor de dag, pal naast de restanten van het kerkje. Er heeft een lichtwachterswoning gestaan, zei architect Delfgou van het gelijknamige bouwkundige adviesbureau. De restaurateurs hadden het kunnen weten. De woning is te vinden op een oude tekening.
Wel helemaal onverwacht was de vondst van een oude put, vlakbij de kerk. En ook de vondst van beenderen bij het kerkje had niemand tevoren kunnen bedenken, aldus de restaurateurs. Vermoedelijk zijn de botten afkomstig van drenkelingen die ook voor de oorspronkelijke eilandbevolking onbekend waren. Omdat dus ook hun religie en kerkelijke afkomst onbekend waren, kregen ze een graf in de buurt van de kerk, maar niet temidden van de overleden eilanders.