Artikel uit het Eindhovens Dagblad van 08-05-2003:

'Haal maar je anker op, het is varenstijd'

Leden van het Schokkerkoor lopen met de beenderen van een Schokland naar zijn laatste rustplaats.
Foto ANP / Olaf Kraak

SCHOKLAND - Geen verdrietige begrafenis, toch blonk hier en daar een traan. Want ook al wist niemand precies van wie de beenderen waren die gisteren werden herbegraven op Schokland, het was wel ontroerend dat ze na zestig jaar eindelijk weer terug konden worden gelegd op de plek waar ze vandaan kwamen: op Schokland. "Het is tijd om te gaan nu", zong het Schokkerkoor. "Haal maar je anker op. Het is varenstijd."
Al die jaren hadden de beenderen van 147 bewoners van het vroegere eiland Schokland in de kelders van het anatomisch laboratorium van het Academisch Medisch Centrum (AMC) in Amsterdam gelegen. Wachtend op onderzoek, dat nooit werd uitgevoerd. In 1940 waren de beenderen opgegraven bij een kerkruïne op het eiland, dat nu onderdeel is van de Noordoostpolder. De Universiteit van Amsterdam meende 'de oorspronkelijke Nederlander' gevonden te hebben, zegt Eindhovenaar Bruno Klappe, lid van de Schokkervereniging en afstammeling van een Schokker familie. "Schokland was een klein eiland, waar iedereen met elkaantrouwde. Daarom verwachtte men dat de raskenmerken van de 'oorspronkelijke Nederlander' behouden gebleven zouden zijn.
De botten stammen van voor 1859, toen de Schokkers hun geboortegrond moesten verlaten omdat telkens weerkerende stormvloeden hun eiland steeds verder deden afbrokkelen. "Maar niemand weet precies van wanneer, want de onderzoekers hadden alle skeletten door elkaar gegooid. Dijbeenderen bij dijbeenderen, schedels bij schedels."
Het onderzoek kwam nooit van de grond. "Tijdens de oorlog was er geen geld, daarna waren raskenmerken een beladen thema", weet Klappe. Nieuwe technieken, zoals dna-onderzoek, werden niet toegepast omdat er toch geen complete skeletten beschikbaar waren. Bij het AMC was weinig animo voor verder onderzoek. "Een jaar of tien geleden is er nog wel een klein onderzoek uitgevoerd. Omdat daar geen bijzondere kenmerken werden ontdekt, zag men geen reden om de botten nog langer te bewaren."
Gisteren kwamen de beenderen eindelijk terug. De nazaten van de Schokkers droegen het symbolische laatste skelet naar de kerkruïne, waar in december al de overige botten waren begraven. "Daar horen ze", vindt Klappe. "Zo is het goed."

Ingezonden stukje in het Eindhovens Dagblad van ??-05-2003:

Complimenten
Even wil ik reageren op de voorpaginafoto in uw dagblad van afgelopen donderdag 8 mei.
Wat een prachtige weergave van ingetogenheid.
De stoet Schoklanders die met respect de gang naar de definitieve rustplaats gaan van hun medemensen.
De eenheid die zij mede vormen door hun prachtige klederdracht kwam geheel tot zijn recht.
Ontroering viel me ten deel.
Complimenten voor deze keuze en voor de fotograaf die deze foto heeft aangeleverd.
Mieke Breuer