Artikel uit Apeldoornse Courant van 28-03-2003:

Memoires brengen Elburgs historie tot leven

Door Nils ten Brinke.

ELBURG - Het lijkt een utopie: Geen onvoldoendes, geen klachten over gortdroge stof en toch verantwoord geschiedenisonderwijs. Het project van de provincie Gelderland 'Omgevingsgeschiedenis', ondersteund met de nieuwste multimediale technieken in combinatie met archiefmateriaal en memoires van bijvoorbeeld notarissen, dienstmeisjes en journalisten wekt de lokale historie tot leven. De onderwijssite www.gelderlandbinnenstebuiten.nl is primair bedoeld voor leerlingen, maar interessant voor een ieder die meer over het historisch-culturele erfgoed van de streek wil weten.
'De geschiedenis, vooral in Elburg met al zijn rijks- en gemeentemonumenten, ligt op straat. Letterlijk', zegt de aan het Elburgse Lambert Franckens College verbonden docent Wim van Norel. 'Leerlingen ervaren geschiedenis vaak als saai en stoffig. Dat wilden we doorbreken.'
Naast Elburg doen Ede en Arnhem mee aan een uniek multimediaal project om leerlingen uit het voortgezet onderwijs bij het historisch-cultureel verleden van de regio te betrekken. In het project participeren het Gelders Archief, het gemeente Archief Ede en het Gelders Oudheidkundig Contact.
Elburg is de eerste stad wiens verleden op de internetsite www.gelderlandbinnenstebuiten.nl tot leven komt. Daarin staan geen jaartallen, maar het leven rondom figuren uit het Elburgse verleden centraal.
De notarisfamilie Hoefhamer vervult de sleutelrol. Zo kan bijvoorbeeld het pad van Lutgertje gevolgd worden, ze was dienstmeid van Dries Hoef-hamer (1764-1844). Uit haar relaas, gebaseerd op archiefmateriaal van het streekarchief Elburg, valt op te maken dat het flink aanpoten was met jam maken, spinnen uit de kelder jagen, gasten opvangen en het schoon houden van haar witte schort.
'Aan die informatie zijn vragen verbonden', legt Van Norel uit. 'Bijvoorbeeld hoe oud Lutgertje was toen ze ging werken. Met de vraag of meiden van veertien in onze tijd ook al mogen werken, wordt een bredere historisch context aangekaart.
Gerbert Pleijter en Aarnout Huijssoon, beiden uit de tweede klas van het voortgezet onderwijs, demonstreren de werking. Via Encarta, een encyclopedie op internet, belanden ze op een site die de in 1900 ingevoerde Leerplichtwet beschrijft. Geschiedenis komt tot leven.
Soms letterlijk, zo blijkt als Gerbert en Aarnout op de link 'storm-ramp van 1807' klikken. De baas van Lutgertje was behalve notaris schout van Doornspijk. In de nacht van 18 op 19 februari 1807 woedde er een verschrikkelijke storm. Twee vissersvaartuigen, afkomstig van het eiland Schokland, leden schipbreuk voor de Zuiderzeekust van Doornspijk. Schout Dries Hoefhamer ging het ijskoude water in om poolshoogte nemen. Het schip was met man en muis vergaan. Dries hoorde het gekreun van een kleine jongen die bij de overleden schipper Jakob Coridon lag.
'Hoefhamer nam hem mee, er was vier uur voor nodig om hem weer tot leven te krijgen', vertelt Van Norel. 'Nadat het verhaal op internet is gekomen, belde een heer Coridon uit Apeldoorn. 'Hij zei: 'Dat kleine kind, dat was mijn betovergrootvader.'
Ook de journalist Jan Lammert de Boer (1888-1951), onder oudere Elburgers welbekend, wordt gevolgd. Hij kende de familie Hoefhamer goed en hield in 1947 een interview voor de Elburger Courant met de zeventig jaar geworden notaris Gerard Andreas Hoefhamer (1877-1953).
De buttons 'stadshistorie' en 'tijdsbalk' bieden hulp bij het plaatsen van de soms persoonlijk getinte verhalen. Met eigen ogen hebben leerlingen de vertrekken in het voormalige notariscomplex aan de Noorderkerkstraat geïnspecteerd. Het is de levensopdracht van piloot F. Appeldorn het complex in authentieke staat terug te brengen. De tralies, de kluis herinneren aan het ambt dat de vier generaties Hoefhamer tot 1953 uitoefenden. Wat Gerbert aanspreekt, is dat Hoefhamer zich van smid tot notaris heeft opgewerkt.
Volgens Van Norel heeft niemand van zijn leerlingen het project omgevingsgeschiedenis saai gevonden. 'Het laagste cijfer was een 6,5. Normaal is dat een drie', voegt Gerbert toe. Zijn maat Aarnout en hij hebben een 9,5 voor hun afsluitende werkstuk gekregen waarin ze onder meer familiewapens uittekenden waarin de symbolen refereren aan hun woonplaats en het ambt dat hun ouders uitoefenen.