Artikel uit een krant van 08-05-2003:

Schokland beleeft zijn eigen eerherstel

Van een onzer verslaggevers.

SCHOKLAND - Het voormalige eiland wordt in één adem genoemd met de Piramiden van Cheops in Egypte en de heilige tempel Borobudur in Indonesië. De 'streep land in de voormalige Zuyderzee', het eiland Schokland, is in alle opzichten bijzonder.
Spreker Schaap van de ROB (Rijksdienst Oudheidkundig Bodemonderzoek) nam gisteren op Schokland al die grote namen in de mond, net als staatssecretaris Cees van Leeuwen. Met eerherstel van de oorspronkelijke Schokkers hun in 1940 opgegraven beenderen werden gisteren opnieuw op het eiland begraven is er dan ook eindelijk eerherstel voor het eiland zelf. In de eerste plaats omdat hij zijn eigen eilanders weer mag dragen. Maar ook omdat de vergane glorie van een weerbarstig eiland stevig is opgepoetst en voor de langere toekomst is blootgesteld.
'Was het"eiland dan tóch van God verlaten?", vroeg staatssecretaris Van Leeuwen zich gisteren hardop af. Ja, zullen de Schokkers hebben gedacht toen het decreet van koning Willem III hen van hun eiland verjoeg, omdat anders de zee dat zou doen. Nee, klinkt het meer dan 140 jaar later. De strijd tegen de Zuyderzee die in het voordeel van het water leek beslecht, is uitgegroeid tot overwinningsgejuich in het voordeel van het eiland zelf. Haar vaart is behouden, maar pas op het laatste nippertje. Het eiland zonk steeds verder weg in de polderbodem en slechts verhoging van het grondwaterpeil en vernatting van vooral de oostrand zou het eiland kunnen redden, want Schokland is een 'schatkist vol archeologische waarden', sprak Van Leeuwen gisteren.
Het vernattingsproces is achter de rug. Schokland drijft weer en heeft nu het water als vriend. De kerkruïne is opgeknapt, de koers van verval heeft de steven gewend. De oude waterput op de Zuidert is opgemetseld en pronkt met zijn eigen historie. Ook het vuurbaken op de zuidelijke punt van Schokland is gerestaureerd.
Tal van organisaties werkten aan de opknapbeurt van Schokland mee. Onder meer overheden, natuurbeheerders en archeologische diensten. "Goed beheren is behoudn", onderstreepte ROB'er Schaap. Speciaal voor Schokland is een gebiedsdocument opgesteld. Maar, liet Schaap weten, beleid voor archeologisch beheer is niet gelijk aan natuurbeheer.
Desondanks slagen de partijen rond het behoud van Schokland erin gezamenlijk en blijvend de schouders onder het behoud van het Werelderfgoed te zetten, zo lijkt het. Schokland is zelfs de eerste op de Unesco Werelderfgoedlijst waar een dergelijk initiatief van de grond komt. Dat gebeurt hier en daar met de nodige handigheid. Zo heet de kerkruïne op de zuidpunt sinds enige tijd 'kerk', omdat ze dan voor subsidie en de landelijke monumentenlijst in aanmerking komt. "Van dat gegoochel wist ik niet", zei staatssecretaris Van Leeuwen. "Maar ik zal het niet doorvertellen aan mijn opvolger."