Artikel uit FlevoPost van 4-8-2004:
Gesteentetuin meer dan tuin vol stenen
Honderdduizenden jaren geschiedenis
SCHOKLAND - De Gesteentetuin in het Schokkerbos is een reis door de tijd.
In het gelijknamige bezoekerscentrum van Het Flevo-landschap begint de reis
... zo'n tweehonderdduizend jaren geleden.
In de voorlaatste ijstijd duwden
enorme gletsjers grote hoeveelheden gesteente en klei uit Scandinavië voor
zich uit. Uiteindelijk kwam dit als een grote bult tot stilstand. Nog steeds
zijn deze miljoenen jaren oude resten te zien in de Gesteentetuin, zowel in
het bezoekerscentrum als de tuin eromheen.
In de voorlaatste ijstijd reikten gletsjertongen tot waar nu de Noordoostpolder
ligt. Dikke lagen keileem werden meegevoerd. Toen het warmer werd en het ijs
smolt, bleven hopen van keien en keileem (eindmorene) achter. De lagere delen
liepen vol water. Keileembulten staken er bovenuit; de geboorte van een aantal
eilanden.
Millennia gingen voorbij. Er gebeurde veel in het (huidige IJsselmeergebied).
Er ontstond en er verdween bosgebied. Er vormde zich veen, waardoor weer nieuwe
eilanden ontstonden, en er werd klei afgezet door rivieren. Mensen vestigden
zich er tijdelijk. Eilanden verdwenen onder water of spoelden weg en eilanden
bleven bestaan: Marken, Urk en Schokland.
Drooglegging
Tijdens de drooglegging van de Noordoostpolder was ten noorden van Urk een
groot veld met prachtige zwerfkeien tevoorschijn gekomen. P. van der Lijn,
een bekend amateur-geoloog, ontdekte dat het gebied bestond uit keileem van
ongeveer 150.000 jaar oud. Het moet ontstaan zijn in de voorlaatste ijstijd.
De heer Van der Lijn maakte zich sterk voor bescherming van het gebied bij
Urk. Dankzij hem werd in 1954 een deel omheind; het kreeg de naam ‘Geologisch
Reservaat P. van der Lijn’. Dit gebied wordt eveneens beheerd door
Het Flevo-landschap en is alleen toegankelijk onder leiding van een deskundige
gids.
Om geïnteresseerden toch een vrij toegankelijk gebied te bieden werd in
het Schokkerbos de Gesteentetuin gecreëerd. Deze kwam gereed in 1981 en
is in mei van dat jaar officieel geopend. De tuin bestaat onder andere uit
een rondgaand pad met grote keien erlangs en een kleine kopie van het keileemveld
bij Urk. Op de Gesteentetuin is ook een bezoekerscentrum met informatie over
geologie en natuur.
Bezoekerscentrum
In het bezoekerscentrum zijn diverse activiteiten voor volwassenen en kinderen,
zoals bijvoorbeeld een rugzakroute en schatgraven. In een diavoorstelling
maken de bezoekers een reis door de tijd, die daarna buiten in het gebied
voortgezet kan worden. Er staan informatiepanelen in de tuin met uitleg over
de verschillende gesteenten, hun herkomst en herkenning.
Het gebied straalt een bijzondere sfeer uit. De tegenstelling is voelbaar tussen
de miljoenen jaren oude gesteenten op de bodem van het nieuwe land in het Schokkerbos.
Dit bos vormt een rijk leefgebied voor planten en dieren. Er komen maar liefst
75 verschillende mossoorten voor en vele varensoorten gedijen er ook uitstekend,
waaronder de geschubde mannetjesvaren. Ook qua paddestoelen is er in het bos
veel te zien. Meer dan 350 soorten zijn er geteld waarvan er zo'n 30 zeldzaam
tot zéér zeldzaam zijn.