Artikel uit FlevoPost van 4-8-2004:

Gesteentetuin meer dan tuin vol stenen


Honderdduizenden jaren geschiedenis

SCHOKLAND - De Gesteentetuin in het Schokkerbos is een reis door de tijd. In het gelijknamige bezoekerscentrum van Het Flevo-landschap begint de reis ... zo'n tweehonderdduizend jaren geleden.
In de voorlaatste ijstijd duwden enorme gletsjers grote hoeveelheden gesteente en klei uit Scandinavië voor zich uit. Uiteindelijk kwam dit als een grote bult tot stilstand. Nog steeds zijn deze miljoenen jaren oude resten te zien in de Gesteentetuin, zowel in het bezoekerscentrum als de tuin eromheen.
In de voorlaatste ijstijd reikten gletsjertongen tot waar nu de Noordoostpolder ligt. Dikke lagen keileem werden meegevoerd. Toen het warmer werd en het ijs smolt, bleven hopen van keien en keileem (eindmorene) achter. De lagere delen liepen vol water. Keileembulten staken er bovenuit; de geboorte van een aantal eilanden.
Millennia gingen voorbij. Er gebeurde veel in het (huidige IJsselmeergebied). Er ontstond en er verdween bosgebied. Er vormde zich veen, waardoor weer nieuwe eilanden ontstonden, en er werd klei afgezet door rivieren. Mensen vestigden zich er tijdelijk. Eilanden verdwenen onder water of spoelden weg en eilanden bleven bestaan: Marken, Urk en Schokland.

Drooglegging
Tijdens de drooglegging van de Noordoostpolder was ten noorden van Urk een groot veld met prachtige zwerfkeien tevoorschijn gekomen. P. van der Lijn, een bekend amateur-geoloog, ontdekte dat het gebied bestond uit keileem van ongeveer 150.000 jaar oud. Het moet ontstaan zijn in de voorlaatste ijstijd. De heer Van der Lijn maakte zich sterk voor bescherming van het gebied bij Urk. Dankzij hem werd in 1954 een deel omheind; het kreeg de naam ‘Geologisch Reservaat P. van der Lijn’. Dit gebied wordt eveneens beheerd door Het Flevo-landschap en is alleen toegankelijk onder leiding van een deskundige gids.
Om geïnteresseerden toch een vrij toegankelijk gebied te bieden werd in het Schokkerbos de Gesteentetuin gecreëerd. Deze kwam gereed in 1981 en is in mei van dat jaar officieel geopend. De tuin bestaat onder andere uit een rondgaand pad met grote keien erlangs en een kleine kopie van het keileemveld bij Urk. Op de Gesteentetuin is ook een bezoekerscentrum met informatie over geologie en natuur.

Bezoekerscentrum
In het bezoekerscentrum zijn diverse activiteiten voor volwassenen en kinderen, zoals bijvoorbeeld een rugzakroute en schatgraven. In een diavoorstelling maken de bezoekers een reis door de tijd, die daarna buiten in het gebied voortgezet kan worden. Er staan informatiepanelen in de tuin met uitleg over de verschillende gesteenten, hun herkomst en herkenning.
Het gebied straalt een bijzondere sfeer uit. De tegenstelling is voelbaar tussen de miljoenen jaren oude gesteenten op de bodem van het nieuwe land in het Schokkerbos. Dit bos vormt een rijk leefgebied voor planten en dieren. Er komen maar liefst 75 verschillende mossoorten voor en vele varensoorten gedijen er ook uitstekend, waaronder de geschubde mannetjesvaren. Ook qua paddestoelen is er in het bos veel te zien. Meer dan 350 soorten zijn er geteld waarvan er zo'n 30 zeldzaam tot zéér zeldzaam zijn.