Artikel een krant van ??-05-2004:

‘Veel herkenbaars is er niet meer’

Schoklandboek na zestig jaar boven water

Fotobijschrift: Lichttoren op de Zuidpunt van het eiland.
(foto: collectie Henk Schuurman)

Na een merkwaardige zwerftocht werd het manuscript gevonden op de zolder van één van de kinderen Schuurman.
Vader Schuurman was in de jaren 1928-1941 kantonnier op Schokland en Terpstra was met de familie bevriend.
Hij droeg het manuscript op aan zoon Stoffel.

(door Annemieke Riesebos)

SCHOKLAND -'De vuurtoren op de Zuidpunt werd afgebroken. Je kon er niet meer uitzien over de uitgestrektheid van de zee tot Kampen en Elburg. Schokland werd ingesloten en spoedig zouden de gemalen beginnen met het water weg te zuigen van de kusten. De bewoners maakten plannen om het eiland te verlaten.' (uit het boek ‘Verloren land’).
Na zestig jaar zoek te zijn geweest is het boek over Schokland weer boven water. Op 23-jarige leeftijd schreef Pieter Terpstra een manuscript genaamd ‘Het Verloren Land’. Na de oorlog zou het boek verschijnen bij een Kamper uitgeverij, maar tot publicatie kwam het toen niet. Terpstra zag het manuscript nooit terug en beschouwde het als verloren.
Anno 2004 is Terpstra 84 jaar en denkt hij terug aan de tijd dat hij ‘Verloren land’ schreef. "Het was een hele verassing om te horen dat het manuscript teruggevonden was. Ik dacht er nog wel eens aan terug, maar dan meer op een manier van: ach, het was een jeugdwerk, het zal ook wel niets voorstellen. Het is onvoorstelbaar dat het nu als een historisch werk beschouwd wordt", vertelt Terpstra. Hij heeft het boek geschreven terwijl hij in de oorlog ondergedoken zat in Leeuwarden. "Ik woonde in Lemmer en moest op een gegeven moment onderduiken. Ik werd opgeroepen om naar Duitsland te gaan, maar op die manier zou ik mijn bronnen op Schokland niet meer kunnen raadplegen, hoe weinig het er ook waren. Ik heb in die tijd ook nog twee andere boeken geschreven. Het eerste deel van de Schokland Trilogie en een jeugdboek dat zich afspeelt op Schokland."
Terpstra was na een bezoekje op het eiland geïntrigeerd door het voormalige, kleine eilandje in de Zuiderzee. "Vanuit mijn slaapkamerraam in Lemmer zag ik in de verte de vuurtoren van Urk. Mijn gedachten dwaalden hierdoor vaak af naar het Schokkereilandje. Ook kreeg ik als jonge journalist een keer de kans om Schokland per boot te bezoeken, een zeer unieke ervaring."
Tijdens het schrijven van het manuscript heeft Terpstra een kleine vijf dagen op het eiland doorgebracht. Ook in de jaren daarna bezocht de schrijver dikwijls het land waar hij zo van hield. "Toen de Noordoostpolder drooggemalen werd ben ik er zelfs eens te voet naartoe geweest."
Terpstra is tevreden met de uitgave van het manuscript. "Het is heel mooi uitgegeven. Ik heb het nog niet gelezen. Als het niet weer tevoorschijn was gekomen had ik niet meer geweten wat er allemaal in staat. Het mooie vind ik dat de spelling van die jaren gehandhaafd is gebleven."
Vorige week dinsdag werd het boek op Schokland gepresenteerd. Onder belangstelling van journalisten, werknemers van de IJsselacademie en vele andere geïnteresseerden. Zo'n tien dagen voor deze presentatie was Terpstra ook op het eiland. Op zoek naar de stilte en de schoonheid van het Schokkerland dat hij zestig jaar geleden als zoiets moois had ervaren. "Ik heb een wandeling van zo'n tien kilometer gemaakt. Van de Zuiderbuurt naar de Middelbuurt en weer terug. Veel herkenbaars is er niet meer." Terwijl Terpstra zijn wandeling maakte over het ‘verloren land’ arriveerden de bussen met toeristen op het eiland. "Ik verbaasde me over de hoeveelheid mensen die het eiland bezochten. Maar ja, het eiland is natuurlijk niet van mij. En ik heb het mooi gevonden, andere mensen moeten ook kennis kunnen maken met het eiland. Ook al is het niet eens meer een schim van wat het ooit geweest is."