Artikel uit De Stentor van 14-02-2007:

Een rij van 36 Schokker namen

door Dik van Herwaarden

SCHOKLAND - Laten zien en laten voelen wat er eens was. Op de noordpunt van Schokland, in de schaduw van de Lichtwachterswoning, was dat de katholieke begraafplaats van de Schokkers. Die keert symbolisch terug in de vorm van het kunstwerk van de Amsterdamse kunstenaressen Annet Bult en Marianne Meinema. Deze week voltooien zij hun onderdeel van het project 'Redding Schokland' van het Flevolandschap.
De namen liggen nu nog in het gras. Bekende Schokker namen als Stroeve, Toeter, Diender, Klappe, Kwakman en Van Kleef. Bij het graafwerk komen de kunstenaressen af en toe nog stukjes been tegen. Zij werken ook precies op de plaats waar in het verleden de begraafplaats lag.
De 36 namen komen horizontaal op een hekwerk te liggen, dat een omtrek heeft van 46 meter. Massief staal, zoals dat past bij de Schokkers. In het hekwerk zijn drie bankjes verwerkt. Van oude bielzen. Het liefst hadden Meinema en Bult het hekwerk ouderwets geteerd. Want dat past ook bij de Schokkers. Helaas, dat mag niet meer. Maar het hekwerk krijgt wel een zwarte tint. 'Ruig en sober zwart', noemt Meinema het. Als straks de zon erop schijnt, weerspiegelen de namen in het schelpenpad waarin de markering komt te staan. Dan liggen de begravenen weer op en in de aarde.
"Om op deze plek iets aan de geschiedenis te mogen toevoegen, is heel bijzonder"', vertelt Meinema, onder de indruk van de sfeer die het vroegere eiland nog steeds heeft. "Het is bijzonder dat je dit mag doen. Op deze plek, in een wonderschoon landschap. En natuurlijk past daar de piëteit voor deze plek bij. Daarom willen we het ook op een zo puur en zuiver mogelijke manier doen."
Meinema is de vormgeefster in staal, Annet Bult is landschapskunstenares. Zij heeft kijk op de markering van de Schokker begraafplaats en hoe die past in de omgeving, waar de Lichtwachterswoning straks weer een spatscherm krijgt en waar het Flevolandschap een replica van de vroegere vuurtoren terugbrengt. Alle onderdelen maken iets van de geschiedenis van Schokland zichtbaar. "Met de familienamen kun je heel veel zeggen en zichtbaar maken"', zegt Bult. "Dat verdient deze plek ook, een plaats met een hele rijke geschiedenis in een kale en historie-arme polder. Die namen tonen een mooi verhaal. Wij hechten eraan om het werk hier zelf uit te voeren." Daarom werken en logeren de Amsterdamse kunstenaressen ook een weekje op Schokland.