Artikel uit De Stentor van 01-02-2007:

Schokland doet precies wat je niet wilt

door GERALD MEIJER

SCHOKLAND/AMSTERDAM - Schokland speelt anderhalve eeuw na zijn ontruiming nog altijd tot de verbeelding. Alsof de zee nog altijd de voeten wast van het eiland. Meeuwen gillen. Zuchtend ziet Schokland zijn mensen vertrekken. Voer voor hoorspelmakers.
Geschiedenis is haar inspiratiebron. "Maar ik neem veel vrijheid", zegt Bente Hamel (31).
Ze werkt aan een hoorspel over Schokland. Al moet je ‘hoorspel’ niet te nauw nemen. "De meeste mensen denken bij hoorspel aan een bak met grind"’. Hamel gaat verder. Maar heeft nog geen idee hoe: ze moet het allemaal nog uitwerken.
Deze week maakte de provincie Flevoland bekend dat ze een flink bedrag over heeft voor het project van Hamel. "Op een heel bijzondere manier laat Stichting Radiomakers Desmet de geschiedenis van Schokland onder de titel 12 scheppen Schokland over het voetlicht komen", meldt de provincie.
Hamel, actief bij Radiomakers Desmet. beaamt dat het bijzonder moet worden. Dat is de ‘handtekening’ die de club radiomakers onder elke productie zet.
Hamel: "Ik maak normaal gesproken fictiedingen voor de omroep, voor de VPRO en NPS. We hebben een eigen productiehuis in Amsterdam. Daar maken we met vier freelanceradiomakers allerlei eigenzinnige projecten." Zoals 12 scheppen Schokland. "Het verhaal speelt zich af binnen het geraamte van de geschiedenis van het eiland. Wat ik wil doen is aan de hand van een personage, een stem, het eiland verkennen. Maar dat moet allemaal nog vorm krijgen, het is een aanzet, een eerste idee."
Ook over de aftrap van het project bestaat nog geen zekerheid. "Het zou in juni kunnen zijn." Maar de fondswerving is nog niet rond. Het staat het enthousiasme van Hamel niet in de weg. "We willen er graag mee door het land reizen. Ik hou van verbeeldingsvolle verhalen, het moet tot mijn verbeelding spreken." Bezoekers krijgen dus niet het standaard beeld van Schokland - weliswaar in geluid - voorgeschoteld. Gillende meeuwen, de deur die achter de vertrekkende Schokkers dichtslaat, huilende wind, beukende golven: misschien. Maar geen verplichting voor Hamel. "Ik vat het meer op als een eiland zoals je die ziet in sagen en mythen. Een verhaal zoals ontdekkingsreizigers die teruggekomen thuis vertelden. Waarvan je niet wist of het precies zo was gebeurd." Het verhaal was belangrijker dan het waarheidsgehalte van ‘de feiten’.
Hamel: "Schokland staat bekend als het voorbeeld van de strijd tegen het water, symboliek voor de Nederlandse worsteling. Maar dat is niet de kant die ik op wil. Voor mij is het meer. Het is vreemd dat er een plek is die er niet is. Schokland verandert steeds, het is ontzettend weerbarstig. Een plek die continu dingen doet die wij niet willen." Het ging ten onder in de zee, het verrees in het polderlandschap, maar koos ervoor te zinken in de grond. Vernattingsprojecten moeten het eiland daarvoor behoeden. "Het gaat voortdurend een kant op die wij niet willen."