Artikel uit De Stentor van 21-03-2007:

Toren voor Schokland-sfeer

door Dik van Herwaarden

Een beeld van de haven van Oud-Emmeloord op Schokland, met direct rechts van de lichtwachterswoning de vuurtoren.
Ook de visafslag is nog aanwezig.
foto Archief Cees Bolle.

SCHOKLAND - Eigenlijk is 'vuurtoren' een fout woord voor de vuurtoren die is teruggekeerd bij de haven van Oud-Emmeloord op de noordpunt van Schokland. Het is een havenlicht, bedoeld om schepen te wijzen op de haven van Emmeloord, zegt amateur-historicus Kees Bolle.
Hij deed op verzoek van het Flevolandschap onderzoek naar de achtergronden van het 'havenlicht' en ontdekte hoe weinig er eigenlijk van bekend is. In het archief van de gemeente is geen spoortje te vinden. In het archief in Zwolle loopt het spoor aan het einde van de negentiende eeuw dood. Waarschijnlijk omdat vuurtorens onder verantwoordelijkheid van het Loodswezen, onderdeel van de marine, kwamen te vallen. En dan houdt het ook op. Niets meer over aannemers die moesten zorgen voor voldoende kousjes en brandstof. Naspeuringen bij het instituut voor maritieme historie en bij vuurtorenkenner Kees Rijkers maakten Bolle weinig wijzer. Het bestuderen van oude foto's en een beetje gezond verstand brachten wel het één en ander aan het licht.
Na de ontruiming van Schokland in 1859 moet er een houten driepoot met lamp op de noordpunt van Schokland hebben gestaan. De lichtwachterswoning is in 1901 gebouwd en er zijn foto's van de woning met de driepoot. In 1908 is er nog een woning gebouwd met een telegraafkantoor. Op die foto staat de fundering van een nieuwe vuurtoren. De telegraafwoning is verdwenen. In 1908 moet er de stalen vuurtoren hebben gestaan, concludeert Bolle stellig. En het licht zat op een hoogte van 8,90 meter. De lichtwachterswoning dient als peil. De rest was voor het technisch oog van Bolle kinderwerk. Zo kon hij ook vrij nauwkeurig een reconstructie tekenen. "Alleen weet ik niet of het staal rond was of rechthoekig.''
Bolle, ook actief voor de Vrienden van Schokland, is blij met de terugkeer van het havenlicht, dat brandde op carbid. Dat geldt ook voor de terugkeer van het spatscherm rond de woning en de markering van de begraafplaats. "Het zijn sfeerbepalende zaken. Kijk: als de directie Wieringermeer sterke shovels had gehad, was heel Schokland plat geschoven. Zo'n puist was alleen maar lastig. En nu is het Werelderfgoed. Dan wil je iets aangeven van wat er was."

Op 22-3-2007 werd dit artikel onder de titel 'Vuurtoren als baken' opnieuw geplaatst in een editie van De Stentor.